Speuren met een Friese Stabij

Speuren met een Friese Stabij

Een Stabij vindt het heerlijk om zijn neus te gebruiken en een spoor te volgen! En hij heeft er talent voor ook, daar kom je snel genoeg achter als je je hond in een stuk vrije natuur los van de riem laat; zo loopt hij lekker naast je en zo heeft hij het spoor van een konijn of haas in de neus en is er vandoor, neus aan de grond en gáán. En dat zonder enige training of aanmoediging. Bij speurtraining wordt van dat talent gebruik gemaakt. In plaats van een wildspoor moet hij een mensenspoor volgen, met aan het einde geen konijnehol, maar zijn favoriete speeltje en (tot groot plezier van Bijke) een baas die dit keer wél enthousiast is over zijn spoorzoekers-activiteiten!

Speurtrainingen zijn er in vele gedaantes en benamingen, maar de hoofdvormen komen neer op:

speuren: het volgen van een menselijk spoor
zoeken: zoeken naar voorwerpen of stoffen met een bepaalde (ingetrainde) geur
sorteren: het zoeken van een voorwerp met een bepaalde lucht (met als voorbeeld een voorwerp met diezelfde lucht) tussen andere voorwerpen

De meeste hondenscholen die speuren in het pakket hebben, trainen op het spoorvolgen. Voor het gemak gaan we daar op deze pagina ook van uit.

Wat leert je hond?

Door speurtraining, kan je hond zijn natuurlijke voorkeur voor wildgeuren gaan verleggen naar de geuren waarmee je traint. Hij zal ook makkelijker van een wildspoor zijn te weerhouden omdat hij gewend raakt in dat soort situaties op jouw aanwijzingen te letten. Zijn neus gebruiken kon hij al lang, maar nu leert hij hem in dienst van jou te stellen.
Overigens leert de baas hier het meest: op zijn hond te vertrouwen en zijn lichaamstaal goed te 'lezen', je moet immers aan je hond kunnen zien dat hij op het goede spoor zit.

Wanneer beginnen?

Met geur- en speurspelletjes kun je niet vroeg genoeg beginnen. Belangrijk is wel dat je het speels houdt, dus geen druk op je hondje leggen. Speuren is echt een sport voor alle leeftijden, die neus werkt toch wel.

Wat kun je bereiken?

De meeste hondenscholen die speuren geven, doen dat recreatief, diploma's zijn ook niet nodig om de training steeds uit te breiden en de uitdagingen groter te maken. Het is wel mogelijk om een landelijk examen te doen voor de certificaten Speurhond 1 en 2 die bij het IPO horen, maar daar zijn bepaalde voorwaarden aan verbonden omdat de Stabij geen werkhondenras is. De FHN maakt geen onderscheid in rassen en heeft tegenwoordig ook speuren in het pakket. Je kunt daar achtereenvolgens examen doen voor de speurcertificaten 1, 2 en 3, Speurhond 1 en 2 en er worden wedstrijden, competities en kampioenschappen georganiseerd.

Beschrijving

Menselijke geur komt onder meer via je schoenen vrij, samen met bodembeschadigingen die door gewoon lopen ontstaan vormt dit een spoor dat voor de gevoelige hondenneus heel goed te volgen is, zelfs als het al uren oud is. Als beginner zet je zelf een spoor uit. Zoek een grasveldje op en leg je hond uit zicht. Zorg dat je de wind in je rug hebt als je het spoor uitzet. Markeer het begin (met een stokje o.i.d.) en zet de eerste paar passen extra aan om je geur goed af te geven. Loop vervolgens een paar meter in een rechte lijn vooruit en leg aan het einde van het spoor een speeltje neer (liefst zó dat je hond het niet meteen ziet liggen). Stap van het spoor af en loop om naar de beginplaats. Haal je hond, doe hem aan een lange lijn en zet hem op de aanzetplaats in door met je hand op het spoor te wijzen terwijl een zoek-commando geeft. Als zijn neus het speeltje gevonden heeft, beloon je hem natuurlijk uitbundig.

Hoe beter je hond en jij worden, hoe hoger je de moeilijkheidsgraad van de sporen gaat opvoeren: een ander zal de sporen gaan leggen, met meer en andere voorwerpen met zijn geur eraan. De sporen zelf kunnen ouder zijn en langer, met meerdere hoeken erin, op verschillende bodemsoorten, met verschillende windrichtingen en zelfs met verleidingssporen die genegeerd dienen te worden. Je kunt eindeloos variëren en uitbreiden.

Hieronder in het kort de eisen die de FHN hanteert bij de examens

Discipline Speur
Certificaat I
Speur
Certificaat II
Speur
Certificaat III
Speurhond I Speurhond II
Punten
   - uitwerking spoor
   - uitwerking hoeken
   - voorwerpen
   - maximaal te halen
   - minimaal vereist

60
2 x 10
2 x 10
100
70

60
2 x 10
2 x 10
100
70

65
4 x 5
3 x 5
100
65

80
 
5 x 4
100
70

76
 
8 x 3
100
70
Spoorlegger Geleider Vreemde Vreemde Vreemde Vreemde
Minimale spoorlengte 150 passen 200 passen 350 passen 1000 passen (over minimaal 2 verschillende terreinen / grondsoorten) 1250 passen (over minimaal 2 verschillende terreinen / grondsoorten)
Spoorgedeelten 3 3 5 7 + 2 verleidingssporen 7 + 2 verleidingssporen
Hoeken 2 2 4 6 6 (waarvan 2 in een scherpe hoek)
+ halve cirkel
Voorwerpen 2 2 3 4 + 1 identificatie voorwerp 7 + 1 identificatie voorwerp
Leeftijd spoor 30 minuten 30 minuten 45 minuten 45 minuten 45 minuten
Uitwerktijd 15 minuten 15 minuten 25 minuten 40 minuten 40 minuten
  voorbeeld voorbeeld voorbeeld voorbeeld voorbeeld

Handige links:

Federatie Hondensport Nederland:
Organisator van wedstrijden en competities. Je vindt hier reglementen, een wedstrijdagenda, uitslagen en adressen van aangesloten hondenscholen.

Speurhonden Instructie School:
beschrijvingen van meerdere vormen van speuren

Scooter & friends:
artikel over een eerste kennismaking met speuren

Literatuur

Hondensporten: Speuren
De neus van de hond
Hondensporten: Iedere hond kan speuren
Hondensporten: Zijn neus achterna